Wonen in Berlijn

We vertrokken op donderdag 2 juli van Amsterdam naar Berlijn met onze twee jongens van 4 en anderhalf jaar oud. De eerste vier weken zaten we in hotel Adina aan de Platz vor dem Neuen Tor, vlak achter het Charité ziekenhuis, een groot complex dat begin 18e eeuw (uit voorzorg) werd gebouwd vanwege de Europese pestepidemie. De grote golf patiënten bleef echter in dit deel van Duitsland uit. Het ademt nog wel helemaal de sfeer van epidemie, isolatie en functionaliteit.

IMG_0366-1024x768Om in de stad te komen fietsten we bijna dagelijks via slagbomen over dit terrein, waar links en rechts kleine deurtjes nog altijd toegang geven tot patiëntenbibliotheken, washokken en geheimzinnige poli’s voor vreemde ziekten. Ik houd erg van dit soort plekken, net als begraafplaatsen en verlaten gebouwen. Het wrijft de geschiedenis, of eigenlijk gewoon de tijd die voorbij is, er zonder opsmuk in.

De eerste twee weken stonden gepland als vakantie. Voor wie is nooit helemaal duidelijk geworden. Rust nemen was er niet bij, dus dan moest het maar een avontuur worden! We hebben fietstochten gemaakt, voornamelijk naar Tiergarten,  Prenzlauerberg en de omgeving van Mitte, Arjen met 30 kilo jongetjes achterop. Het overzicht van de stad gleed moeiteloos mijn hoofd in, met als oriëntatie de 368 meter hoge Fersehturm die als een reuzachtige speldenprik in het hart van de stad staat te glimmen.

 

IMG_5831

De eerste tijd bestelden we maar al te graag großes Bier en appelsap bij onze uitgebreide lunch, want dat doet iedereen hier (warm in de middag) en het weer was er ook wel naar! We lieten de zaken allemaal nog een beetje op z’n beloop. Nou ja behalve het zoeken naar een huis dan. Vanuit Nederland was dat niet gelukt en we hadden precies twee weken om het verhuisbedrijf een adres door te geven. Anders zou de geplande datum (6 augustus) geschrapt worden. Er kwamen een stuk of vijf serieuze opties voorbij, waarvan één een voordeur had die van binnenuit met een halve meter dik opgebold isolatiemateriaal was afgedicht, alsof ik een obscure underground club binnenliep. Hier woonde vast iemand met veel vijanden. Andere huizen bevonden zich bijvoorbeeld boven avondwinkels, hadden balzalen als woonkamer maar kleine of vreemd ingedeelde DDR achtige badkamers met een soort vogelbadjes als wastafel. En dan waren er nog de nieuwbouw appartementen without a soul. En nergens een keuken te bekennen. Een vaste gewoonte van Duitsers, ze nemen dus allemaal hun (IKEA) keukens mee bij vertrek.

Maar het is gelukt. Ons huis aan de Husemannstraße is niet heel groot, maar wel ruim en heeft een fijne sfeer. De vorige bewoner, tv-icoon Thomas Gottschalk, die hier zijn pied-à-terre had, was er bijna nooit, wordt hier gezegd. Hij at buiten de deur en kocht zijn kunst met een ‘Geschichte’ (verhaal) bij onze beneden buurman met gleufhoed (op zondag bolhoed), ‘der Peter’. Ik vond zijn nooit gebruikte beige katoenen placemats achterin een la, die ik dankbaar in gebruik heb genomen. Los van de nieuwe mensen die je leert kennen, de grotere zaken die je moet regelen (in de rij staan bij de ‘Burgeramt’, kinderen aanmelden voor de opvang, bankrekening openen etc.) is emigreren ook vooral al je spullen meenemen van het ene land naar het andere land om daar weer verder te gaan met het zoeken naar sleutels, na te denken over wat te koken, drie keer per dag kruimels van de grond te stofzuigen, te zoeken naar dié ene Playmobil ridderhelm met het róde veertje erop en jezelf weg te dromen uit de speeltuin waar je voor de derde dag op een rij zit.

De grote veranderingen worden meer op de achtergrond afgedraaid, geduldig wachtend totdat je er je volle aandacht op richt. Die aandacht heb ik soms te weinig gehad. Voor een lang bezoek aan een museum, een boek op een terras, mensen spreken. Maar daarvoor is nog alle tijd. Toch heb ik het hier al echt naar mijn zin en weet ik dat Berlijn een plek is om je hart op te halen. Vorige week fietste ik met de jongens in hun spijkerjasjes naar de Helmholtzplatz (‘Helmi’) voor anderhalve knipbeurt en onderweg rook ik al een beetje de vage contouren van de herfst. Het gedimde licht, vooral op de oranje, gele en perzikkleurige gevels die je hier overal ziet, het geritsel van droge bladeren, die overgangen zijn magisch. En Berlijn, met zijn landklimaat bedient mij daar ruim van, verwacht ik.

Kastanienallee,_U-Bhf_Eberswalder_Str,_Konnopke

Ik vind ‘het andere’ een verademing. Duitsers houden niét van verandering. Hier komen wonen was eigenlijk al teveel voor sommigen. Als tegenprestatie hebben we bij voorbaat voor alles onze excuses aangeboden, zoals voor de geluiden van de jongens, de geluiden van de jongens en geluiden van de jongens. Onze bovenburen op de tweede etage zijn een ouder stel uit Boston. “It’s okay, we are from the States you know” zei hij toen ik me verontschuldigde voor de lege dozen die in de hal lagen. En -omdat hij fysicus is- “too much order leads to disorder, you know, it’s the law of the Universe, so you can stop cleaning so much now.” Duitsers houden erg van ‘order‘ (gezegde: ‘Ordnung is das halbe Leben’). Ons tuinbankje en een oude tafel, die voorlopig even in het binnenhofje waren neergezet, werden meteen ongewenst verklaard. De verhuurder had al telefoontjes binnen gekregen met klachten erover. Hij vond het ook wat overdreven, maar ja of we toch niet… Typerend voor klagende mensen overal ter wereld is dat ze volstrekt belangeloos hun neus overal insteken. Dezelfde mensen waarschijnlijk die nog even stiekem op het bankje zaten uit te rusten. Maar of dat typisch Duits is, ik denk het niet. Binnen drie dagen had Arjen al het tuinmeubilair opgeborgen in de berging  -bij gebrek aan ruimte in die van ons- van de aardige meneer uit Boston. Sindsdien is alles weer gemütlich. Nou ja, er zijn geen openstaande onduidelijkheden meer.

We wonen in voormalig Oost-Berlijn, in de wijk Prenzlauerberg, ook wel ’Pregnancy Hill’ genoemd.  Je kan inderdaad niet om de grote populatie kinderen, dertigers en speeltuinen heen, maar het is ook net een beetje Parijs. Grote bomen, brede stoepen, kleine cafétjes met de heerlijkste koffie en taartjes. Vervallen huizen én prachtige gerenoveerde huizen wisselen elkaar overal af. Er zijn in deze buurt geen ketens (H&M, Zara, Burger King etc.) maar des te meer kleine zaakjes, vooral kleding, meubels maar ook veel vintage. Ze zijn hier gek op vintage. Wij wonen in een mooie straat, destijds door een DDR burgemeester, die er woonde, naar eigen inzicht opgeknapt, compleet met werkende waterpomp, hoge entrees, dikke gevels en ruimte voor groen. Er werd in die tijd goed voor zichzelf gezorgd. Onze grootste informatiebron is vooralsnog ‘der Peter’, dus of het precies klopt weet ik niet. Toch is het hier geen reservaat waar terreinwagens, Burberry winkels en glaasjes bubbels de dienst uitmaken. Je vindt hier ecologische markten waar je veganistische pasta’s kunt eten, braadworst en steenovenpizza’s en ze trekken allerlei soorten mensen aan. Mijzelf vooral, als ik honger heb.

Typerend voor Berlijn is de aanwezigheid van expressie in de publieke ruimte. Hier vind je geen voorgedrukte poëzie op gevels, maar grote leuzen en kunstwerken op plekken met veel contrasten. Prachtige werken in speeltuinen en op hoge gebouwen bijvoorbeeld. In een ideale wereld is er wat mij betreft wat minder graffiti, maar deze graffiti stoort niet, het dient een doel en het is vaak nog echt mooi ook. Het roept letterlijk op tot een vrijere manier van leven, en niet perse op een zonderlinge manier.

 

IMG_7266

IMG_7268

hirngespinste001

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het einde van het uitpakken van alle 5 miljoen verhuisdozen luidde tegelijkertijd een nieuw gevoel in. Deze hele exercitie van fulltime ouderen moest zo snel mogelijk eindigen en zodra alles dan rustig en op orde was konden we weer aan het werk. Vanuit de werkkamer (ook wel de logeerkamer) kijk ik nu uit op een binnenhofje (zie foto hieronder), waar het vooral stil is en waar af en toe stemmen van mensen vanuit de grote hal tussen het hofje en de straat op een prettige manier een beetje doorgalmen, alsof je mijlenver van de drukke stad zelf bent. In bed ’s nachts hoor ik af en toe lallende figuren in de verte roepen. Half slapend dacht ik een keer, hoe dronken moet je zijn dat je in het Duits over straat schalt? .. Oh wacht.

IMG_7518

De stad vind ik overigens niet echt druk. Ook niet waar het druk is. Er is ruimte voor iedereen, de lucht lijkt nóg wijder, de straten zij
n lang en breed. Het is misschien het effect van een nieuwe plek op je geest. Onbevangenheid doet wonderen. Maar het is ook wel gewoon een beetje waar. Berlijn is open en een plek om vrij te zijn. Nog niet goed weten waar je je precies aan aanpast versterkt dit gevoel.

Deze week gaan de kinderen iets langere dagen naar de Kita (opvang tot zes jaar). Vorige week waren het een paar uurtjes en nu tot drie uur. Het gaat boven verwachting goed. Vanaf 10 september gaat Thom bovendien een paar uur per week naar de Nederlandse school hier vlakbij. En zo ebt de hectiek van de afgelopen tijd een beetje weg. Er zijn nog veel onzekere factoren, gaat het Arjen zakelijk goed af hier? Kan ik elke dag schrijven, en columns maken, zoals ik graag wil? Deze twee maanden hebben al veel opgeleverd. Deze ervaring leerde mij nu al over het oneindige vertrouwen dat ik heb in mijn gezin en hoeveel kracht dat geeft. Arjen is een aanpakker, de bikkel aller bikkels, en superpapa voor de jongens. Met Thom is het (ook) elke dag feest met zijn gevatte uitspraken en lieve glimlach. Hij verzorgt overal de ondertitels bij, ook bij wat Rijk allemaal doet en voor iedereen in een omtrek van 10 meter. En het was fijn dat de (bijna complete) familie van Arjen een paar dagen kwam logeren en wilde delen in alle gekkigheid van deze stap. Das war spaß. Tschüss und liebe Grüßen!

 

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestmail