Herfst in Berlijn

De herfst is ‘aan’ in Berlijn. Gewoon op een dag vorige week ging de zomer ‘uit’. Geen laatste ronde, maar het bonnetje van de zomer hup op tafel, “we gaan dicht”. Mensen nemen hun nieuwe posities in, een ijsje halen is ineens een idioot idee. Op de hoek van onze straat speelden donderdag drie muzikanten herfstige muziek, want met een bas, trombone en gitaar in de laaghangende zon tussen de eerste dwarrelende blaadjes een beetje melancholisch doen noem ik herfstig. En er liepen zaterdag mensen over de markt met gezellige wollen sjaals over katoenen truien want: nog geen jas nodig.IMG_6385 Kinderen worden hier al wel warm aangekleed onder de twintig graden, en ook een beetje bont, zoals met harem broeken en truien met stippen, strepen en in gekke vormen. “Typisch Duits” zei ik tegen een Nederlandse kennis hier. “Nee”, zei ze, “Berlijns”. Ik hoorde mezelf al tegen Arjen zeggen dat de kerstmarkt dit jaar ook hier vlakbij is en dat de kerstboom het beste voor het raam naast de hoge kast kan. Feit is dat de zon aan het einde van de middag nog steeds op volle kracht de stad beetpakt waardoor het nog makkelijk 25 graden wordt. Dit geldt trouwens alleen totdat ik erover ga schrijven zoals nu en het met bakken uit de hemel komt. Tot zover de herfst.

Vorige week ging Thom voor het eerst naar de Nederlandse school, die elke donderdag om 15 uur begint. Daarvoor gaat hij dan nog naar de Kita (kindergarten). ‘Sylvester Stallone -Arjen’ (hij was die ochtend door een wesp gestoken in zijn lip)  en ik haalden hem daar op, nog slaperig van het dutje dat ze daar elke dag doen, op een matrasje, in een pyjamaatje. Gevolg is wel dat Thom nu s’ avonds vaker zijn hoofd door de deuropening van de woonkamer steekt omdat slapen niet lukt. Als we zeggen dat het toch moet vertelt hij in de ochtend vaak dat hij de hele nacht met zijn ogen open heeft gelegen, “echt!”. Door het spelen in de grote speeltuin achter de Kita zaten Thom zijn schoenen ook die dag vol zand en hadden zijn kleren een grauwe waas, waardoor hij leek op een bouwvakker van vier jaar, in plaats van een frisse kleuter op weg naar zijn eerste dag (de wasmiddel reclames van vroeger waarop te zien was hoe een kind net een plens dikke chocolademelk over zijn smetteloze shirt liet vallen, dat heb ik gek genoeg nog nooit in het echt gezien. Vieze kleren gaan veel meer over de plakkerige, wazige, stoffige laag die zich aan de kleren hecht en met het uur zichtbaarder wordt).

Met een paar natte billendoekjes veegde ik de korrels krentenbrood weg en fatsoeneerde ik hem voor we naar binnen gingen. Zijn niet meer zo rode jas moffelde ik diep onder in zijn tas. Op gevoel gingen we op zoek naar de Nederlandse school in het grote gebouw. Er moet een bepaald recept zijn voor de stank die in lagere scholen, vooral in oude gebouwen, hangt. Wc, linolium, lijm, zweet, weeïge soep, zoiets. Tel daarbij op dat je overal Duits hoort, en je verwacht elk moment juffrouw Bulstronk bovenaan de volgende trap. Boven op de tweede etage stonden alleen wat ouders, en een hoop verlegen kinderen. We gingen een lokaal in. Geen juf Bulkstronk maar wel een directeur ‘uit een boekje’ was een tijdje aan het woord. De juffen en meester werden aan de kinderen voorgesteld. Thom gaapte, hij legde zijn hoofd op zijn arm. De directeur vertelde over de bijzondere lesdagen, waaronder die in de Kinderboekenweek en met Sinterklaas. “Het is even de vraag of er dit jaar Pieten zijn, want er is iets bijzonders met de Pieten”. Thom draaide zich onmiddellijk naar mij om. Het probleem met de Pieten nam volledig bezit van hem. “Wat is er met de Pieten mama?!” Hij wil het meteen gaan vragen. Bij het eerste moment dat hij zijn juf te spreken krijgt, brandt hij los. Juf Boukje begint over de blauwe, groene en twee zwarte Pieten van vorig jaar en nou ja, het heeft iets met de kleur te maken. Ze weet het ook niet precies. Dit is hem te ingewikkeld, hij neemt genoegen met het antwoord. We lopen naar zijn eigen lokaal waar hij in een kring mag gaan zitten. Juf Boukje is een leuke vrouw, ik zie dat Thom haar aardig vindt. De ouders gaan weer weg. Aan het einde van de dag als we met z’n allen aan het ‘Abendbrot’ zitten (’s middags warm eten, ’s avonds brood, ik kan het iedereen aanraden), wil Thom niets vertellen, enorm frustrerend. Maar hij is vrolijk, ik bedenk me dat het een goede beslissing was om te gaan.

Terwijl ik dit schrijf zit Arjen alweer in de sportschool. Nu hij niet meer dag in dag uit achter zijn bureau hoeft te zitten bij de bank heeft hij besloten een verjongingskuur te ondergaan. Tien kilo lichter en tien jaar fitter (en nu dus ook met dikke lippen) sjeest hij door Berlijn op weg naar dingen. McFit is hier een populaire sportschool, en het kost hier bijna niets. Twintig euro per maand is heel normaal. Ook ik stond vanochtend -ergens anders- voor de tweede keer weer in een ‘klasje’ aan rubberen touwen te trekken en sit-ups te doen. Zo leer ik dus via allerlei soorten jargon Duits. Kindergarten taal, en sportschool taal. ‘Probeklasse’, ‘Rücken-fit’ (voor je rug) en ‘großzügige Saunabereich’.  ‘Ziehen, ziehen!’ (omlaag omlaag) hoorde ik ‘die Trainerin’ met rastaharen vandaag alsmaar roepen. Ik ging nóg dieper door mijn knieën (hoe lang ging ze hier nog mee door?!), de pijn was afschuwelijk, maar vreemde ogen dwingen, dus met een beetje smokkelen hield ik vol tot het einde. Moeilijker was het invullen van het contractformulier dat ik (jurist of niet) normaal al nooit echt goed doorlees. Maar ook hier, twintig euro per maand, geen fratsen, we zullen het zien. Arie Boomsma’s zal ik daar niet meer tegen het lijf lopen, want het is een… vrouwen sportschool. Dat ruik je ook als je binnenkomt. Het ruikt er naar beautysalon en bakjes rauwkost, niet naar zweet en testosteron. Een beetje jammer is het wel.

Ondertussen is ook de tijd aangebroken dat mensen uit Nederland polsen of ze dit jaar nog kunnen langskomen. Nana en Ruud zijn al geweest, toen we nog in het hotel zaten in juli, net als de ouders van Arjen en zijn zus en dochter Kirsten toen we net uitgepakt in ons huis zaten. Het vooruitzicht van vriendinnen hier, er komen er twee in oktober, is een enorme boost voor de lange periodes dat je buiten je gezin geen Nederlands spreekt of überhaupt iemand echt spreekt, oftewel niet echt je verhaal kunt doen. Het is leuk om nieuwe vrienden te leren kennen maar ook, en vooral, om je nieuwe leven te delen met anderen die ook je oude leven (buiten Facebook) kennen. Ik heb inmiddels geleerd, misschien wat voorbarig, dat als het iemand ‘heel erg leuk lijkt om te komen’, dat dit nog wel eens even kan duren, of niet gaat gebeuren. It just comes with the territory. En dat is prima.

Andersom ben ik volgende week weer even in Nederland voor een bliksembezoek. Ik hoef gelukkig niet gelijk kopje onder in het oude vertrouwde, dat wil ik nog niet. Nog even geen randstad, ringweg, gele treinen, want we gaan alleen naar Friesland voor de 80e verjaardag van mijn schoonvader. Aan mijn Nederlandse trekken kom ik daar ook wel. Genoeg rotondes, keurige rijtjes bomen, weilanden, koeien en kruideniertjes. De Albert Heijn! Mijn knipperlichtrelatie met deze supermarkt is volgende week weer even aan. We nemen onze drie blauwe kratjes mee en vullen die tot de rand met kaas, drop en hagelslag en alles waarvan ik niet wist dat ik het miste. Ik verheug me er nu al op.

Het eten in Berlijn is trouwens prima. Ik ben hier meer van eten gaan houden denk ik zelfs. De Duitse keuken is niet zo gevarieerd, maar er is veel experimenteer-drift en keukens zijn hier de hele dag door geopend. Om vijf uur ’s middags ontbijten? Prima. Voor dag en dauw een currywurst met ‘sauerkraut’? Ook prima. IJs is booming, koffie is booming, Vietnamees, Indiaas, Russisch en zelfs Israelisch ook. Taart is booming, vegan is booming, gezond in het algemeen is booming. Er zit hier een Amerikaans-Koreaans restaurant vlakbij en je hebt zelfs het DDR restaurant (bij het DDR museum) wat Arjen een beetje creepy vond, want waarom een schaarse keuken romantiseren? Het enige wat hier écht niet te krijgen is, is een borrelhapje bij je drankje. Ik vroeg na drie weken in ons hotel om een schaaltje nootjes toen we onze tweede gin-tonic bestelden, maar dat was echt heel gek, dat ik dat wilde. Ik zag in de ogen van het hotelmeisje dat het haar ook niet op ideeën bracht. Ze deed wat haar werd opgedragen alsof ik om een wc-rol had gevraagd. De kinderen eten overdag warm op de Kita. Dat betekent dat Arjen en ik ’s avonds af en toe iets geks kunnen eten, wat we helemaal niet meer gewend zijn en ook eigenlijk niet doen. Gisteren aten we gewoon bloemkool met aardappels en appelmoes. Het is echt iets genetisch, Nederlander zijn.

En zoals het gaat met dieren uit dezelfde groep herkennen ze elkaar ook feilloos. Ik pik zo een Nederlander uit een groepje fietsers voor het stoplicht of in een winkel. Het is iets fysieks ook, Nederlanders zijn meer aanwezig in een ruimte, allert, ongegeneerd. Het is me tegelijkertijd na ruim twee maanden nog steeds een raadsel hoe Duitsers altijd en overal zo stil en onopvallend kunnen zijn, zelfs met hun kinderen. Wij komen de supermarkt in en alleen al het gesteggel met wie in welk karretje mag (Rijk loopt naar de winkelwagen met een ingebouwde race-auto van voren en Thom naar het kleine winkelwagentje terwijl Arjen een muntje staat te zoeken bij de rij gewone karren) is al genoeg om alle aandacht op ons te vestigen. Thom praat hard (daar kan hij voor een deel niets aan doen), en Rijk is het snel zat tussen al die rijen dingen waar hij niet aan mag zitten. Andere mensen glijden zwijgzaam en zen door de paden en wij roepen elkaar want we zijn elkaar kwijt of er moet iets teruggelegd worden wat Thom gevonden heeft (meestal iets met ‘Cars’ erop, of tegenwoordig ‘Minions’, het is fascinerend hoe reclamemakers dat langs een vrouw als ik bijna bij de kassa weten te krijgen). Bij de kassa wil Thom dan helpen, en Rijk dan dus ook. Met verhitte hoofden staan we dan weer buiten. Inmiddels verdelen we de taken nu meer, en bellen we elkaar gewoon vanuit de supermarkt wat er op tafel komen moet, zoals ieder ander. En dat doen Duitsers trouwens ook.

 

 

 

 

 

 

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestmail

Wees de eerste om te reageren

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.